Waarnemingen dashboard

Een screenshot van het dashboard.

Voordat ik op de fiets stap, of als er bijzondere omstandigheden zijn zoals vandaag een warme dag, kijk ik graag even naar de actuele weer situatie in Nederland.

Het KNMI heeft onder andere een pagina met actuele waarnemingen. Deze laat echter maar 1 kaartje tegelijk zien, wat weinig overzicht geeft. Ook andere sites of apps vereisen naar mijn smaak vrij veel klik- en denkwerk om een compleet actueel overzicht te krijgen.
De kaartjes van het KNMI hebben een statisch URL. Al weer jaren geleden schreef ik daarom, ouderwets met de hand, een HTML pagina die alle actuele kaartjes van de KNMI site op één pagina bij elkaar hotlinked.

Vintage HTML

De pagina zelf is ergens opgeslagen op mijn computers, de gelinkte plaatjes zijn uiteraard bij iedere verversing actueel.

Omdat de enige inhoud van het KNMI zelf komt lijkt het wat copyright betreft geen probleem de pagina toe te voegen aan dit blog.

Als u dit “dashboard” ook wilt gebruiken raad ik aan het lokaal op te slaan, dan bent u geheel onafhankelijk van dit blog.

Korte afval grijper

Hoewel ik gewoonlijk als technicus door het leven ga heb ik sinds enige tijd een verborgen tweede leven. Als pick-up artist 😎

Dat komt; begin dit jaar deed ik een cursus in het determineren van planten, waarbij bij het veldwerk begon op te vallen hoeveel zwerfafval in onze omgeving ligt te wachten totdat het opgeruimd wordt. Dit afval ontstaat door kinderen, die het nog moeten leren, en ouderen die om enige reden geen bandbreedte hebben om het zelf (goed) op te ruimen. Dat is geen verwijt, maar ik heb de luxe niet in één van die categorieën te vallen en wil bij gelegenheid op mijn vele wandelingen best wat helpen. Dat doen meer mensen.

Al snel blijkt dan echter dat voor veel afval handschoenen wenselijk zijn. Die zijn echter onhandig, ze worden vies en je wilt natuurlijk niet meer afval maken dan dat er al was. Een grijper-stok zoals tegenwoordig te koop bij de bouwmarkten grijpt ook afval zeer comfortabel, maar is zo’n 75 cm lang en bepaald onhandig om mee te nemen op een wandeling.

Daarom heb ik een goedkope stok van de Gamma flink ingekort zodat hij in een apart vak van mijn rugzak past. Het inkorten is een eenvoudig klusje. De stok kan uit elkaar door de twee metalen pinnetjes vanaf de kant zonder kartels uit het plastic te tikken of te drukken.

Grijper gedemonteerd in onderdelen.

De ingekorte knijperstok in onderdelen.

De ronde buis en het ijzerdraad voor de bediening daar binnen in werden 35 cm ingekort. Het resultaat is een grijper van 42 cm lang. De ijzerdraad moet bij het afknippen 6 mm langer blijven zodat er een nieuw haaks uiteinde gebogen kan worden.

Dit grijp-instrument heeft overigens best een slimme constructie, de hoeveelheid metaal is minimaal en de knijper kan vrij draaien ten opzichten van het handvat. Hoewel hij niet zo degelijk voelt bleef hij dit jaar prima grijpen, en pakt hij ook gemakkelijk een peuk op.

Als verzameltas gebruik ik bij voorkeur polyester boodschappentasjes zoals men die tegenwoordig wel cadeau krijgt. Dit materiaal is super glad, wat hier praktisch is, en als dat nodig is eenvoudig te wassen. Het is echter niet waterdicht.

Ingekorte grijper.

De ingekorte knijper en de polyester boodschappentas waar hij in gaat.

Na een tijdje zo af en toe wat geraapt te hebben kwam ik tot de volgende gewoontes:

  • Alleen grijpen wat je bij toeval tegenkomt en als je er zin in hebt.
  • Overdrijf het niet, en laat altijd wat liggen voor anderen 🙂
  • Niet bij anderen voor de deur, op een bedrijfs parkeerterrein etc.
  • Het afval gaat in de dichtstbijzijnde afvalbak.

IBM Meteobridge display

Van een collega kreeg ik deze week een gloednieuw IBM display cadeau, van een type dat bedoeld is om op een kassa te schroeven. Omdat de ervaring leert dat zo een doosje ongemerkt een tijd in de kast kan blijven liggen, en je er dan weinig lol van hebt, besloot ik er deze regenachtige zaterdag direct iets van te maken.

Het werd een extra display voor mijn weerstation voor op mijn werkkamer.

IBM display as Meteobridge display.

Het display is een HD44780 compatibel met 2×20 karakters in groot formaat, 9 mm karakter hoogte. Het heeft een ietwat onhandige 2 mm pitch header.

De aanwezige IBM elektronica was voor mij niet eenvoudig opnieuw te gebruiken, en had ook geen handige functionaliteit. Deze werd daarom vervangen door een PCF8574 I2C expander printje dat ik jaren geleden maakte voor een Makerspace project, en een Wemos D1, dat is een gebruiksvriendelijke ESP8266 microcontroller module met Wifi.

PCF8574 and ESP8266 in IBM display

Omdat het led backlight een V of 8 nodig had kwamen daar een kleine 5V step down en een 68 Ω / 1W weerstand bij. Dit opdat het geheel op een enkele netadapter van 12V kan werken. Tot slot voegde ik een drukknop toe om de legenda te tonen en het backlight in- en uit te schakelen.

Het energieverbruik uit het stopcontact is 2,7 W met de backlight aan, 2,0 W met de backlight uit.

De actuele metingen van het weerstation worden op het locale netwerk beschikbaar gemaakt door de Meteobridge als een tekstfile. Deze text wordt opgehaald door de ESP. Vervolgens wordt een selectie van acht van de beschikbare meetwaarden op het display getoond.

De Arduino code is zo simpel mogelijk. Een captive portal voor de instellingen zou fraai zijn, maar ik zit daar niet goed in en de toegevoegde waarde is beperkt. De USB aansluiting van de ESP is te bereiken zonder alles te demonteren. Het opzoeken van de te tonen waarde in de tekst gebeurd simpelweg door het aantal spaties te tellen.

Al die getallen lijken misschien wat onoverzichtelijk, maar met enige gewenning is het display in één oogopslag af te lezen. Nu kan ik ook op mijn werkkamer zien wat voor weer het buiten is zònder de gordijnen open te doen 🙂

Onderstaande de Arduino code van dit project.


Update augustus 2024: Omdat de volgorde van de regels in het bericht blijkt te kunnen veranderen na een herstart van de Meteobridge is een nieuwe DisplayMeteo() functie geschreven die hier niet gevoelig voor is.

Meteobridge en WOW-NL

Een paar weken terug heb ik mijn weerstation verbonden met het WOW-NL project van het KNMI.

Een van de vele stipjes is nu dus van mij. Als je weet waar ik woon kun je mij opzoeken.

De complete Meteobridge hardware oplossingen vond ik niet zo mooi en wat duur, dus ik kocht hiervoor een eenvoudige router van TP-Link, een TP-Link TL-MR3020 versie 3.2, die ik met behulp van het TFTP protocol zelf om flashde naar de Meteobridge firmware. Het is interessant dat dat zo eenvoudig kan.

Het apparaatje hangt aan een magneet onder mijn bureau en verbruikt ongeveer 1,1W / 2,4 VA uit het net. De USB netadapter is een wat luxere, hij bleef onlangs over op werk.

Het instellen gaat via een interne website. Een handige optie is de tijd van het Davis station automatisch te synchroniseren met het internet.

Het zou ook mogelijk moeten zijn de seriële datalogger in het station via de Meteobridge met de WeatherLink software van Davis via het netwerk uit te lezen alsof het een Davis IP-logger is, maar dat is mij nog niet gelukt. Mogelijk houdt mijn router dit verkeer tegen.

Davis weerstation

Met mijn laatste aanwinst ging een oude wens in vervulling: Een eigen weerstation.

Mijn eerste reactie op het ding was “het is wel veel lelijk plastic” en “4p4c stekkertjes buiten, iew”, maar na een paar dagen werk blijkt het een weldoordacht instrument. Het is vooral anders dan de oude meterologische meetinstrumenten van onder andere Wilhelm Lambrecht in mijn verzameling. Omdat ik van mijzelf weet dat een project waar een onbekende hoeveelheid werk in zit gemakkelijk een tijd op de plank blijft liggen besloot ik het direct op te pakken, met de bedoeling het in elk geval voorlopig werkend te maken.

Het station was afgeschreven, maar heeft nadat het buiten gebruik was gesteld nog een tijd buiten gehangen. Dat was ook duidelijk zichtbaar, alles was zeer smerig.

Terzijde: Ademen wij dat kleverige zwarte stof iedere dag in? :<

A very drity Davis temp / RH sensor.
Een smerige Davis temp/RH sensor.

Een ruwe test vooraf bracht in ieder geval kapotte lagers in de anemometer, een niet werkende ventilator en een defecte luchtvochtigheid sensor aan het licht. Losse Davis onderdelen blijken in Nederland eenvoudig verkrijgbaar bij de Weerspecialist.

Davis Vantage Pro 2 console.
De console.

De kapotte fan is een wat duur onderdeel om zonder meer te vervangen. Ik besloot daarom tot een reparatie-poging. Na enige sloopwerk bleken vitale delen van het motortje opgelost door galvanische corrosie.

De motor heb ik vervangen door een RF-310TA-11400 “solar motor”, gehaald bij Display Elektronica in Haarlem. Het nieuwe motortje is in plaats van met lijm vastgezet met twee m2 x 6 boutjes, met een stukje binnenband onder de motor bij wijze van afdichting. De fan past perfect op de as. Voor het boren van de lastig te plaatsen schroefgaten op 7,5 mm van het midden printte ik een simpele mal op de 3d printer.

Davis fan repair.
Ventilator repareren.

Op de achterzijde van de fan werd een afgesneden zwarte plastic dop van een bus contactsspray gekit. Bij de motor was nog net ruimte voor een klein zakje silicagel.

De motor draaide in de vorige toepassing op een aparte netadapter. Ik heb gekozen het hiertoe aanwezige zonnepaneeltje te gebruiken, omdat dit eenvoudiger is en ook in de hoop dat het motortje zo lang mogelijk leeft omdat het niet continue draait. In de herfstzon werkt de zo gerepareerde ventilatie uitstekend.

De kogellagertjes van de windsnelheidsmeter bleken na demontage kapot te zijn. Helaas waren die van een wat vreemd model, met een rand, en in een formaat dat ik niet had liggen.

Oude windmeter lagertjes.

Een als extra verkregen oudere Davis windmeter bleek hier glijlagers te gebruiken, welke nog wel draaiden maar ook niet echt goed. Daarbij is de constructie van de oude windsnelheidsmeter niet compatibel met de nieuwe, waarvan het onderstuk met de lagers vervangen kan worden. Omdat ik toch al een nieuwe temp / RH sensor moest bestellen was de drempel om dit onderdeel mee te bestellen laag.

De nieuwe, gesloten windsnelheidsmeter spindel.

Het is interessant om te zien dat Davis het lager huis inmiddels aangepast heeft naar een gesloten ontwerp, met een kap over de magneet aan de bovenzijde en een nauw om de as sluitende doorgang. Hier wordt blijkbaar actief aan ontwikkeld.

Dat is ook zo wat betreft de temp/RH sensor. De nieuwe sensor zou een SHT-31 zijn, de oude herken ik niet maar toevallig heb ik redelijk wat ervaring met de soortgelijke SHT-21 sensor. Het gaf aanleiding tot de gedachte dat we nog altijd een relatief enorm weerstation nodig hebben om die ene high-tech zandkorrel een tijd heel te houden en goed te laten meten. De print is selectief ingegoten tegen vocht, die constructie zag ik niet eerder.

Bij deze upgrade van de sensor zou een kalibratiestap nodig zijn, die bewaarde ik voor later.

Old and new Davis temp / RH sensors.
Boven de oude, onder de nieuwe temp / RH sensor.

Tot slot had ik het geluk een Davis datalogger over te kunnen nemen via Marktplaats. Dat is erg leuk, want ik ben dol op grafieken en er is geen andere praktische methode om de gemeten data uit het station te krijgen. Voorlopig is de bijbehorende Weatherlink software ingezet. Het voelt wat ouderwets maar werkt goed.

Davis Weatherlink screen shot.
Screenshot van vandaag. Geel is zon, rood is buitentemperatuur, lichtblauw is luchtvochtigheid, grijs is de luchtdruk, blauw is een enkele druppel regen van vanochtend.

Na nog een hoop poetsen, schroeven en tiewraps werd het station voorlopig gemonteerd op een Manfrotto windup statief achter in de tuin. Dat is een slechte plaats voor een weerstation, ook met 3,80 m komt het hier niet boven de bomen of de huizen uit. Maar zo kan ik rustig een paar weken meten, de kalibraties doen en bedenken of en zo ja waar ik het ga opstellen.

Merk op dat de windmeter niet op gelijke hoogte hoort te zitten met het station, dat hem zo af kan schermen. Maar zo zat het op de vorige locatie en de juiste beugels voor een onafhankelijke montage van beide delen ontbraken.

Het station weer in actie!

Een meting met de field mill

Een paar weken terug, op zondag 5 juni, was er onstuimig weer met mogelijk onweer voorspeld. Op het laatste moment besloot ik deze gelegenheid aan te grijpen om met de field mill een meting te doen.

Field mill graph, june 05, 2022 Haarlem The Netherlands.
Meting van half tien ’s ochtends tot elf uur ’s avonds. Na drie uur ’s middags kwam de dikkere bewolking en wisselde het veld sterk.

Er was hier uiteindelijk geen onweer, wel periodes met regen. Het blijkt dat ook niet-onweerswolken al sterk negatief geladen zijn, en de gaten daartussen een positief veld geven. Mijn achtertuin is vrij afgeschermd en het instrument keek hier vanaf 1m60 omlaag, tegen de regen. Dit maakt dat de kalibratie niet zal kloppen, de aangegeven waarde van een paar kilovolt per meter zal echter eerder te laag dan te hoog zijn.

Field mill in the garden.
De meetopstelling. De field mill kijkt omlaag en was ingepakt in dun aluminium, afgeplakt met alu tape. De blauwe/zwarte draad gaat naar de aardpen, de Macbook gebruikt voor het loggen was niet geaard.
Buienradar screenshot.
De buienradar van die dag rond 15:00 uur. De buien schoven van uit het zuiden binnen. Er werd gemeten in Haarlem.

Al met al een inspirerende meting.

Naturalis

Gisteren naar het nieuwe Naturalis geweest, een ruim jaar na mijn bezoek aan de bouwplaats op de Dag van de Bouw.
Het nieuwe gebouw is prachtig, de vele dode gewervelde dieren ook, maar voor een ‘Biodiversity center’ is er in het museum weinig aandacht voor lagere dieren en voor planten.

IJKbasis Loenermark

Deze zomervakantie de monumentale IJkbasis op de Veluwe bezocht.
Deze werd gebruikt als referentie voor geografische afstandsmetingen. De twee belangrijkste merktekens, op een afstand van ongeveer 576,09286m, bevinden zich op apart gefundeerde betonnen pijlers in kelders onder de grond.
Een mooie combinatie van natuur en (meet-) techniek 🙂