Dit is de oude naaimachine van mijn moeder, die al jaren in een hoek stond en waar ik nog eens naar moest kijken. Hij werkte niet goed, de steekkeuze knop zat muurvast en tot overmaat van ramp ontplofte er bij het testen een Rifa “stinkbom” ontstoor condensator. Een blik in het krappe inwendige vol bewegende mechanica deed de moed wat in de schoenen zakken, en eigenlijk had ik hem al bestemd voor de recycling.
Omdat een ander familielid hem toch graag wilde hebben besloot ik alsnog te proberen hem te repareren.
Het eerste probleem bleek vrij eenvoudig; de nokkenschijf van de knoopsgat-functie was uit synchronisatie met de trek-duw knop, waardoor deze functie altijd actief was en de machine achteruit naaide. Door de vergrendeling open te drukken en de schijf naar de juiste positie te draaien kon ontsnapt worden uit dit eeuwigdurend knoopsgat.
Het vastzittende steek patroon mechanisme losmaken bleek lastiger. Een drupje olie en wat warmte hielpen totaal niet. Dit is een vrij complex mechanisme, een axiaal verschuivende rol met nokken, in de vorm van de patronen waaruit gekozen kan worden. Het kan zowel de steek breedte als de lengte moduleren. De rol zit op de as geklikt en kan in principe zelfs vervangen worden. (Leuk idee om een rol met aangepaste steken 3D te printen.. ? )
Hier kon Youtube echter helpen met een keurig nette uitleg van hoe dit in elkaar te zetten. Ik vond deze niet door te zoeken op het typenummer, maar breder, op: “Husqvarna Viking pattern selector”. Hierdoor gesterkt prutste ik de hele module uit de machine, haalde hem uit elkaar en stopte alle metalen onderdeeltjes in een hete ultrasoon reiniger met Tickopur R 33 schoonmaakmiddel.
Voor de (de-)montage is weinig speciaal gereedschap nodig, maar wel beslist een uitwendige circlip-tang.
Het oude vet was hier-en-daar keihard geworden en moest met de hand weg-geschraapt worden. Dit schijnt een vet op basis van echte Zweedse bijenwas geweest te zijn. Allicht heel goed, maar niet 40 jaar houdbaar. Ter vervanging gebruikte ik moderne naaimachineolie en kogellagervet.
De onderdelen van de steekkeuze module weer schoon.
De module met behulp van Youtube weer terug in elkaar gezet. Een tip: Doe niet als ik en kijk het filmpje vooraf een keer helemaal. Er zijn wat kleine variaties in hoe deze modules in elkaar zitten. Gezien het mechanisme en het keiharde vet lijkt een andere methode dan een volledige demontage vrij kansloos. Zonder het filmpje was het niet gelukt om de tandwielen op basis van kleine merktekens correct te assembleren.
Tijdens het in elkaar zetten kan de module steeds getest worden. Het “sporen” van de aftasters op de nokken kan het beste buiten de machine ingesteld worden. Het midden van de steek en de linker naald positie moeten (en kunnen) afgeregeld worden als de machine weer in elkaar zit.
Na de machine terug in elkaar gezet te hebben, wat een hoop gedoe is en waar ik geen duidelijke beschrijving van kon vinden, bleek hij gelukkig weer behoorlijk te werken. Alle functies en steken lijken er te zijn, tot een knoopsgat aan toe. Ik kan niet met naaimachines overweg, maar dat mag de machine natuurlijk niet verweten worden.
Weer een erfstuk gered 🙂